„Pupa”, „gęba” i „łydka” – słowa- klucze - strona 2
      Ferdydurke | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Ferdydurke

„Pupa”, „gęba” i „łydka” – słowa- klucze

Wszyscy ponieśli klęskę. Nawet Syfon – początkowy obrońca „pupy” i przywódca niewinnych chłopiąt, w ostatecznym rozrachunku został pokonany. Popełnił samobójstwo po tym, jak Miętus zgwałcił go przez uszy, brutalnie uświadamiając. Pojedyncze akty protestu na „upupianie” nie zachwiały podwalinami odwiecznego porządku i tradycyjnego ładu.

„Łydka” jest symbolem sportu, zdrowia, młodości i witalności, nowoczesnego stylu życia, zgrabnej, atrakcyjnej, gibkiej sylwetki oraz seksualnego wyzwolenia i zerwania z tradycją. Wyraz ten należy do języka biologii oraz ogólnego.
Z pojęciem „łydki” stykamy się w drugiej części utworu, gdy Józio, zostaje lokatorem na stancji u „nowoczesnej” rodziny państwa Młodziaków. Wyzwoleni rodzice zachęcają swą nastoletnią córkę do swobodnego, naturalnego zachowania. Nie maja nic przeciwko nieślubnemu dziecku.

„Łydka” kojarzy się z zachowaniem i wyglądem pensjonarki Zuty, córki Młodziaków, która jest symbolem atrakcyjności fizycznej. Dziewczyna wyznaje zasady, że „nie ważne co w głowie, ważne co na głowie”. Posiadaczka doskonałej, modelowej figury dba jedynie o rozwój fizyczny. Choć mało wie (w rozmowie z Pimką przyznaje się do nieznajomości twórczości Norwida), lekceważy autorytety (zachowuje się arogancko wobec belfra – milczy – gdy ten przyprowadza Józia na stancję), to jednak ma duże powodzenie, zarówno u młodych (Józio, Kopyrda), jak i dojrzałych mężczyzn (Pimko), o czym świadczą listy, które otrzymywała i przechowywała w szufladzie. Chłód i obojętność dziewczyny bardzo denerwują Józia, który dokłada wszelkich starań, by zedrzeć z Zuty maskę „nowoczesnej” nastolatki.

Główny bohater dzięki pobytowi w domu Młodziaków dostrzega, że ich „nowoczesność” jest tylko pozą, manierą, przyjętą formą ulegającej modzie mieszczańskiej rodziny. Cały czas udawali (przed sobą, przed innymi) postępowe poglądy, mieszając pozory z rzeczywistością, a tak naprawdę byli tradycyjnymi, konwencjonalnymi rodzicami. Zdradziło ich postępowanie wobec Pimki, przyłapanego w nocy w pokoju Zuty. Nie mogli znieść, że stary pedagog uwodził ich córkę.


Trzecim określeniem formy, obecnym w powieści, jest „gęba” – znak maski narzuconej człowiekowi przez środowisko. Słowo to, posiadające kolokwialne znaczenie, u Gombrowicza nabiera szerszego zakresu semantycznego. Farent wyjaśnia: „Z gębą (twarzą) kojarzy się mimika, różne grymasy, a więc także reakcje a sytuacje, słowa, gesty, zachowania innych. Jest to forma uzewnętrznienia w wyrazie twarzy, za każdym razem charakterystyczna dla odpowiednich osób w jakiejś sytuacji życiowej i uzależniona od tego, wobec kogo jest przyjmowana”.

Najbardziej widać „gębę” w trzeciej części utworu, w którym bohater wraz z Miętusem wyruszają w poszukiwaniu prawdziwego parobka do dworku ziemiańskiej rodziny Hurleckich. To właśnie w Bolimowie Józio poznaje od wewnątrz tradycyjny układ zależności chłopów-służby od szlachty-panów. Wszyscy znają swoje miejsce w szeregu, mają wyznaczone role i pozycje, przywdziewają określone maski, czyli „gęby”. Rodzina Hurleckich żyła bardzo wystawnie, choć nie miała ku temu odpowiednich funduszy. Była pasożytami, wykorzystującymi uprzywilejowaną pozycję społeczną do eksploatowania innych (bili służbę). Z kolei służbę stanowili wieśniacy, czyli ludzie prości, niepiśmienni, posługujący się gwarą, przyzwyczajeni do złego traktowania ze strony „państwa ze dworu”. Gdy Miętus, pragnący się „bra…tać”, nakłania Walka do złamania formy i uderzenia go w twarz, uległy parobek boi się.

[nr]Farent zauważa, że gombrowiczowski zapis słowa bratać (z wielokropkiem w środku: bra…tać) ujawnia wahanie, niepewność słuszności i sztuczność owego kontaktu, mającego na celu zlikwidowanie nierówności społecznej, a przy tym – zapewnienie Miętusowi naturalnej „gęby”.[/nr]

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

„Gęba” to:
a) oznaka schłopienia
b) oznaka zdziecinnienia
c) znak maski narzuconej człowiekowi przez środowisko
d) przezwisko jednego z bohaterów powieści
Rozwiązanie

„Pupa” to szczególny, symboliczny znak:
a) dziecięcości
b) przeciętności
c) erotyzmu
d) naiwności
Rozwiązanie

„Łydka” nie jest symbolem:
a) seksualnego wyzwolenia
b) tradycyjnego stylu życia
c) zgrabnej, atrakcyjnej, gibkiej sylwetki
d) zerwania z tradycją
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Ferdydurke” – streszczenie szczegółowe
„Ferdydurke” – streszczenie w pigułce
Witold Gombrowicz - biografia
Miejsce, czas akcji i ich rola w „Ferdydurke”
Narracja „Ferdydurke”
Kompozycja i struktura „Ferdydurke”
„Pupa”, „gęba” i „łydka” – słowa- klucze
Kwestia niedojrzałości w „Ferdydurke”
Pojęcie formy na podstawie „Ferdydurke”
Gombrowiczowska walka z formą, czyli obnażenie prawdy o człowieku
Język „Ferdydurke”
„Być człowiekiem, to recytować człowieczeństwo”, czyli o koncepcji człowieka uwikłanego w formę
Forma produktem relacji międzyludzkich, czy relacje międzyludzkie wynikiem formy?
Motywy literackie w „Ferdydurke”
O Gombrowiczu powiedzieli
Kalendarium życia i twórczości Witolda Gombrowicza - powieściopisarza, dramaturga i eseisty
Ekranizacje „Ferdydurke”
Plan losów Józia
Twórczość Witolda Gombrowicza
Najważniejsze cytaty z „Ferdydurke”
2004 rok rokiem Gombrowicza
Cytaty z Gombrowicza
Bibliografia




Bohaterowie
Bohaterowie „Ferdydurke” – sposób przedstawienia
Józio – charakterystyka bohatera
Profesor Pimko – charakterystyka postaci
Miętus – charakterystyka bohatera
Walek - charakterystyka postaci
Zuta Młodziakówna - charakterystyka postaci
Kopyrda – charakterystyka postaci
Pylaszkiewicz – charakterystyka postaci
Bladaczka – charakterystyka postaci
Hurleccy - charakterystyka
Młodziakowie - charakterystyka
Filidor, Filibert - przedstawienie postaci





Tagi: