Kompozycja i struktura „Ferdydurke” ostatnidzwonek.pl
      Ferdydurke | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Ferdydurke

Kompozycja i struktura „Ferdydurke”

Pierwsza głośna powieść Gombrowicza, opatrzona tajemniczym tytułem Ferdydurke, intryguje czytelników i teoretyków literatury ze względu na swą strukturę.
[nr]Znaczenie tytułu
Dziwne słowo Ferdydurke pisarz zaczerpnął z powieści amerykańskiego pisarza Sinclaira Lewisa zatytułowanej Babbit, której bohater nazywał się Freddy Durkee (a w polskim przekładzie Ferdy Durkee). Jak twierdzi Bolecki, spolszczenie i połączenie tych wyrazów ma charakter asemantyczny i nic nie znaczy.[/nr]
Opatrzenie dzieła nic nieznaczącym tytułem jest wskazówką dla czytelnika, który już po ujrzeniu okładki powieści powinien zdać sobie sprawę, że zaczyna się przygoda z literacką zabawą, grą.

Kompozycyjne cechy Ferdydurke:
· Zaburzony realizm mimo, iż zachowany jest przyczynowo-skutkowy ciąg zdarzeń. O wystąpieniu tej cechy świadczą między innymi:
- poetyka snu (oniryzm),
- naruszenie logicznych powodów zachowań bohaterów,
- wprowadzenie części o Filidorze i Filibercie obok dominującej opowieści o losach Józia,
- luźna kompozycja.
· Elementy groteski, powieści awangardowej.
· Dominacja na płaszczyźnie językowej zaskakujących rozwiązań i figur stylistycznych, nagromadzenie w jednym miejscu powtórzeń, symbolizm kodu językowego.
· Wykorzystanie filozoficznej i psychologicznej wiedzy.
· Różne odmiany narratora
· . Inaczej podmiot mówiący opowiada o losach Józia, a inaczej w przedmowach i rozdziałach dotyczących Filidora i Filiberta.

Jerzy Jarzębski pisze: „Artystyczny efekt Ferdydurke polega na stopieniu poetyki realistycznej z romantyczno-symboliczną. Z tej pierwszej pochodzi automatyzm zdarzeń i odruchów, immanentna logika łańcucha faktów, niepodległa wobec roszczeń działających osób, rodem z drugiej jest arbitralność zestawień (słów, rzeczy, zajść), poprzez którą manifestuje się buntowniczy indywidualizm narratora”.

Choć utwór ma luźną kompozycję, naruszoną logikę postępowania bohaterów, składa się z różnych pod względem treści i formy fragmentów, to jednak Gombrowicz precyzyjnie przemyślał jego budowę, okazał się strukturalnym perfekcjonistą.


Fabułę powieści tworzy zasada przyczynowo-skutkowa, rozrywana niekiedy elementami onirycznymi czy płaszczyznami fabularnymi zaczerpniętymi z różnych światów (historia Filidora i Filiberta). Odbiega ona od zasad popełniania powieści. Na Ferdydurke składają się elementy prozy przygodowej (losy Józia), miłosnej (Józio i Zuta, a później Józio i Zosia), społecznej (traktowanie służby przez Hurleckich), psychologicznej (problem niedojrzałości, odnalezienia swego miejsca i roli w społeczeństwie).

Wątek fabularny skupia się wokół głównego bohatera i zarazem narratora powieści – Józia – i rozwija w trzech etapach, w trzech różnych miejscach (dziesięć tytułowanych rozdziałów), w których bohater poznaje różne formy:
- Etap I: rozdziały I-III (PORWANIE; UWIĘZIENIE I DALSZE ZDRABNIANIE; PRZYŁAPANIE I DALSZE MIĘTOSZENIE) - patriotyczna dydaktyka szkolna,
- Etap II: rozdziały VI-X (UWIĘZIENIE I DALSZE ZAPĘDZANIE W MŁODOŚĆ; MIŁOŚĆ; KOMPOT; PODGLĄDANIE I DALSZE ZAPUSZCZANIE SIĘ W NOWOCZESNOŚĆ; HULAJNOGA I NOWE PRZYŁAPANIE) - nowoczesna inteligencka rodzina Młodziaków,
- Etap III: rozdziały XIII-XIV (PAROBEK, CZYLI NOWE PRZYCHWYCENIE; HULAJGĘBA I NOWE PRZYŁAPANIE) - tradycyjny dwór ziemiański Hurleckich.
Poszczególne wątki prezentują instytucje i środowiska, których wyolbrzymione wady krytykują i ośmieszają, tworząc karykatury.

Pierwszą oznaką przemyślenia struktury dzieła jest fakt, iż Gombrowicz precyzyjnie rozdziela fragmenty akcji, dotyczące różnych środowisk. Józio wchodzi w inne relacje w szkole, w inne na stancji, a w jeszcze inne w szlacheckim dworze. Za każdym razem dostosowuje się do panujących reguł, przyjmując określoną formę, ulega zasadom. Farent pisze: „Fragmenty te są ze sobą spójne pod względem stylistyki oraz rozwoju przemyśleń Józia”.

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

Oniryzm to poetyka:
a) snu
b) dramatu
c) antyczna
d) zodiakalna
Rozwiązanie

Ferdy Durkee to:
a) bohater powieści amerykańskiego pisarza Sinclaira Lewisa zatytułowanej „Babbit”
b) bohater historyczny
c) przyjaciel Gombrowicza z czasów dzieciństwa
d) pseudonim argentyńskiego malarza
Rozwiązanie

W „Ferdydurke”:
a) bohaterowie nie są nosicielami pewnych cech i zachowań
b) brakuje formalnej klamry powieści
c) zachowany jest przyczynowo-skutkowy ciąg zdarzeń
d) realizm nie jest zaburzony
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Ferdydurke” – streszczenie szczegółowe
„Ferdydurke” – streszczenie w pigułce
Witold Gombrowicz - biografia
Miejsce, czas akcji i ich rola w „Ferdydurke”
Narracja „Ferdydurke”
Kompozycja i struktura „Ferdydurke”
„Pupa”, „gęba” i „łydka” – słowa- klucze
Kwestia niedojrzałości w „Ferdydurke”
Pojęcie formy na podstawie „Ferdydurke”
Gombrowiczowska walka z formą, czyli obnażenie prawdy o człowieku
Język „Ferdydurke”
„Być człowiekiem, to recytować człowieczeństwo”, czyli o koncepcji człowieka uwikłanego w formę
Forma produktem relacji międzyludzkich, czy relacje międzyludzkie wynikiem formy?
Motywy literackie w „Ferdydurke”
O Gombrowiczu powiedzieli
Kalendarium życia i twórczości Witolda Gombrowicza - powieściopisarza, dramaturga i eseisty
Ekranizacje „Ferdydurke”
Plan losów Józia
Twórczość Witolda Gombrowicza
Najważniejsze cytaty z „Ferdydurke”
2004 rok rokiem Gombrowicza
Cytaty z Gombrowicza
Bibliografia




Bohaterowie
Bohaterowie „Ferdydurke” – sposób przedstawienia
Józio – charakterystyka bohatera
Profesor Pimko – charakterystyka postaci
Miętus – charakterystyka bohatera
Walek - charakterystyka postaci
Zuta Młodziakówna - charakterystyka postaci
Kopyrda – charakterystyka postaci
Pylaszkiewicz – charakterystyka postaci
Bladaczka – charakterystyka postaci
Hurleccy - charakterystyka
Młodziakowie - charakterystyka
Filidor, Filibert - przedstawienie postaci





Tagi: