Ferdydurke | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Ferdydurke

Twórczość Witolda Gombrowicza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Twórczość Witolda Gombrowicza przypada na okres dwudziestolecia międzywojennego i lata powojenne. Po dziś dzień określany jest przymiotnikami: nowatorski, oryginalny, groteskowy, parodystyczny. Obok Schulza i Witkacego jest uważany za jednego z największych innowatorów polskiej literatury i jednego z najoryginalniejszych pisarzy dwudziestowiecznej literatury światowej.

Dzieła Gombrowicza zostały przełożone między innymi na język angielski, francuski, niemiecki, hiszpański, holenderski, portugalski, serbsko-chorwacki, duński, szwedzki, norweski, a nawet japoński.


Pierwszym opublikowanym utworem Witolda Gombrowicza był zbiór opowiadań, zatytułowany Pamiętnik z okresu dojrzewania. Ukazał się w 1933 roku, powodując rosnące zainteresowanie osobą nieznanego dotąd młodego pisarza. Na Gombrowicza, prócz pochwał, spadła również fala ostrej krytyki. Jako jeden z niewielu twórców tego okresu zainteresował się procesem socjalizacji i uspołecznienia jednostki oraz paradoksami, jakie rządzą etapem wchodzenia w dorosłość. W opowiadaniach składających się na debiutancki zbiór zajął się także skrytymi żądzami, kierującymi ludzkim zachowaniem.

Pomijając Na kuchennych schodach, opublikowanych w Skamandrze w 1937 roku, kolejnym znaczącym dziełem Gombrowicza była wydana w tym samym roku Ferdydurke. Powieść ta wywołała również poruszenie czytelników i krytyków.

W miesięczniku literackim Skamander pisarz wielokrotnie publikował swe utwory. W 1938 roku ukazał się na jego łamach pierwszy tekst dramatyczny autora – tragifarsa – Iwona, księżniczka Burguda. Sztuka poruszała takie tematy, jak zniewolenie formą, obyczajem i ceremoniałem.

Rok później ukazał się utwór Szczur (Skamander 1939) oraz powieść popularna Opętani (1939). Ta druga, napisana pod pseudonimem Z. Niewieski, wykorzystała formę „powieści gotyckiej” przemieszanej z sensacyjnym romansem współczesnym.
Podczas lat spędzonych na przymusowej emigracji w Argentynie (1939-1963), Gombrowicz często nie miał czasu i sił na twórczą działalność. Utwory z tamtego okresu pełne są niedojrzałych, uwikłanych w formę ludzi, tłamszoną jednostkę pozbawioną indywidualizu. Gombrowicz stosował w tamtym czasie parodię, groteskę, był odważny i nowatorski.


Podczas argentyńskiego etapu twórczości powstały dramat Ślub i powieść Trans-Atlantyk (utwory wydane dopiero w 1953 roku w paryskim Instytucie Literackim).

Pierwszy utwór, napisany zaraz po wojnie, posługiwał się formami teatru Szekspira i Calderona. Został napisany w nowym języku dramatycznym uformowanym na podłożu szekspirowsko-romantycznym (podejmował krytycznie wątki teatru romantycznego takich autorów jak Zygmunt Krasiński czy Juliusz Słowacki). Gombrowicz w sztuce ukazał nową koncepcję władzy i nowy projekt człowieka.

Z kolei w Trans-Atlantyku dotyka swej najgłębiej skrywanej tajemnicy, a raczej konfliktu wewnętrznego, którym był homoseksualizm.

Alexandro Russovich – argentyński przyjaciel pisarza twierdził, że Gombrowicz był zakamuflowanym, bojącym się swej prawdziwej orientacji biseksualistą.


To właśnie ta orientacja jest głównym tematem głośnej, satyrycznej powieści, stylizowanej na staropolską gawędę. Autor zestawia na zasadzie kontrastu wizję człowieka służącego tradycyjnym wartościom oraz jednostkę „realizującą siebie”, niebędącą niewolnikiem konwenansów. Przedstawicielem nowego, wyzwolonego modelu człowieczeństwa jest ekscentryczny milioner Gonzago (homoseksualista). Gombrowicz rozprawia się w powieści bezlitośnie ze stereotypami patriotycznymi, czym powoduje kolejną falę krytyki.

Podczas pobytu w Argentynie powstała również Pornografia, wydana także w paryskim Instytucie Literackim w 1960 roku. W powieści pisarz pokazał Polskę z czasów wojny, kraj okupowany przez nazistów, w którym przejawy kultury są uśpione, umiera w człowieku wiara w Boga i odwieczny ład, a jedynym pragnieniem jest realizacja erotycznych (homoseksualnych) fascynacji.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Ferdydurke” – streszczenie szczegółowe
„Ferdydurke” – streszczenie w pigułce
Witold Gombrowicz - biografia
Kompozycja i struktura „Ferdydurke”
Narracja „Ferdydurke”
Miejsce, czas akcji i ich rola w „Ferdydurke”
Język „Ferdydurke”
Gombrowiczowska walka z formą, czyli obnażenie prawdy o człowieku
Pojęcie formy na podstawie „Ferdydurke”
Kwestia niedojrzałości w „Ferdydurke”
„Pupa”, „gęba” i „łydka” – słowa- klucze
Motywy literackie w „Ferdydurke”
Forma produktem relacji międzyludzkich, czy relacje międzyludzkie wynikiem formy?
„Być człowiekiem, to recytować człowieczeństwo”, czyli o koncepcji człowieka uwikłanego w formę
Kalendarium życia i twórczości Witolda Gombrowicza - powieściopisarza, dramaturga i eseisty
O Gombrowiczu powiedzieli
Twórczość Witolda Gombrowicza
Plan losów Józia
Ekranizacje „Ferdydurke”
2004 rok rokiem Gombrowicza
Najważniejsze cytaty z „Ferdydurke”
Cytaty z Gombrowicza
Bibliografia




Bohaterowie
Bohaterowie „Ferdydurke” – sposób przedstawienia
Józio – charakterystyka bohatera
Miętus – charakterystyka bohatera
Profesor Pimko – charakterystyka postaci
Bladaczka – charakterystyka postaci
Pylaszkiewicz – charakterystyka postaci
Kopyrda – charakterystyka postaci
Zuta Młodziakówna - charakterystyka postaci
Walek - charakterystyka postaci
Młodziakowie - charakterystyka
Hurleccy - charakterystyka
Filidor, Filibert - przedstawienie postaci





Tagi: